Voor medewerkers in loondienst wordt pensioen meestal automatisch geregeld via de werkgever. Voor ondernemers en zzp’ers ligt dat anders. Wie zelfstandig werkt, moet zijn pensioen in de meeste gevallen zelf opbouwen. In de praktijk gebeurt dat lang niet altijd. Onderzoek laat zien dat bijna de helft van de zzp’ers geen pensioenvoorziening heeft.
Tegelijkertijd groeit de aandacht voor pensioenopbouw door veranderingen in het Nederlandse pensioenstelsel en door fiscale regelingen die zelfstandigen meer ruimte geven om pensioen op te bouwen.
Meer fiscale ruimte sinds de nieuwe pensioenwet
Bij een pensioen voor zzp’ers is er vaak fiscaal meer mogelijk dan in eerste instantie gedacht. Een belangrijke verandering van de afgelopen jaren is dat de fiscale ruimte voor aanvullende pensioenopbouw aanzienlijk is verruimd. Sinds de invoering van de nieuwe pensioenregels is de jaarruimte verhoogd van circa dertien naar 30 procent van de premiegrondslag.
De premiegrondslag is het inkomen waarover je pensioen kunt opbouwen. Die wordt berekend door van je inkomen de AOW-franchise af te trekken. In 2026 bedraagt die franchise 19.172 euro.
Een vereenvoudigd voorbeeld:
- Winst uit onderneming: 60.000 euro
- AOW-franchise: 19.172 euro
- Premiegrondslag: 40.828 euro
- Jaarruimte (30 procent): ongeveer 12.200 euro
Dat betekent dat een ondernemer in dit voorbeeld ruim 12.000 euro fiscaal aftrekbaar kan inleggen voor pensioen via een lijfrente.
Maximale bedragen
Voor hogere inkomens kan de fiscale ruimte nog groter zijn. In 2026 gelden grofweg de volgende grenzen:
- maximaal inkomen voor berekening jaarruimte: 137.800 euro
- maximale jaarruimte: ongeveer 35.000 euro per jaar
- maximale reserveringsruimte (inhaalruimte voor eerdere jaren): ongeveer 42.700 euro
Voor ondernemers die jarenlang weinig pensioen hebben opgebouwd kan dat een groot verschil maken. Wie bijvoorbeeld tien jaar lang weinig of niets heeft ingelegd, kan vaak tienduizenden euro’s fiscaal voordelig inhalen. Daarnaast geldt dat de belastingaftrek direct voordeel kan opleveren. Afhankelijk van het inkomen kan een ondernemer ongeveer 37 tot bijna 50 procent belasting terugkrijgen over de ingelegde premie.
Lijfrente als praktische oplossing
De opbouw van pensioen als zzp’er vindt vaak plaats in de vorm van lijfrente. Daarbij stort je geld op een geblokkeerde beleggings- of spaarrekening of verzekering die bedoeld is voor pensioenopbouw. Het voordeel zit in de belastingregels. De inleg is aftrekbaar van het inkomen in box 1 (tot de jaarruimte), terwijl het opgebouwde vermogen tijdens de opbouwfase niet wordt belast in box 3.
Pensioen vraagt om vooruitdenken
Voor veel ondernemers voelt pensioen nog ver weg. Toch laat een simpele rekensom zien waarom vroeg beginnen belangrijk is. Wie jaarlijks bijvoorbeeld 10.000 euro inlegt gedurende twintig jaar, bouwt zonder rendement al 200.000 euro aan pensioenvermogen op.
Door de ruimere fiscale regels is het voor zelfstandigen sinds enkele jaren eenvoudiger geworden om pensioen op te bouwen met belastingvoordeel. Maar uiteindelijk blijft één factor bepalend: op tijd beginnen. Wie zijn pensioenplanning structureel meeneemt in de financiële zakelijke strategie, voorkomt dat er later een groot pensioengat ontstaat.
